Obiekty te zostały przywiezione do KL Lublin przez więźniów i od razu im skonfiskowane, a część z nich zagrabiono ofiarom „Akcji Reinhardt”. Napisane są w języku hebrajskim, niemieckim, łacińskim, niderlandzkim i prawdopodobnie zostały odebrane duchownym. Ich stan zachowania jest bardzo zróżnicowany, a wpływ na to miały materiały, z których zostały wykonane, a także warunki zewnętrzne.
Najstarszy egzemplarz z tej grupy to Nowy Testament w tłumaczeniu dr. Marcina Lutra – pochodzi z 1896 roku i został wydany w Hamburgu. Kolejny z nich to Breviarium Romanum, czyli brewiarz rzymski wydrukowany w 1929 roku w Ratyzbonie. To szczególny egzemplarz z grafiką, miedziorytem z przedstawieniem biblijnym zatytułowanym: Et adorent eum omnes Angeli Dei i złoconymi krawędziami. Z kolei modlitewnik niemiecki o tytule Stunden der Andacht pochodzi z Wrocławia z 1914 roku i zawiera wykonane ołówkiem kopiowym wykazy nazwisk z cyframi. Co ciekawe, między kartami znajdują się zasuszone rośliny.
Trzy inne modlitewniki są napisane w języku hebrajskim, a jeden z nich został wydrukowany w Lublinie w 1908 roku.
Wspomniany wcześniej wyjątek w całej kolekcji, kalendarz, należał prawdopodobnie do Gerharda Kleinhepelinga. Strona z danymi posiadacza jest uzupełniona ręcznie i wynika z niej, że mieszkał w belgijskiej miejscowości Liege przy ulicy Surlet. Wiele kart zapisano odręcznie ołówkami, atramentami i kolorowymi kredkami.
Po zabiegach konserwatorskich zbiór będzie opracowany naukowo, co dostarczy więcej informacji na temat starodruków i losów ich właścicieli. Muzeum posiada kolekcję 104 modlitewników, w tym prawosławne, protestanckie, hebrajskie i rzymskokatolickie. Są one sukcesywnie poddawane konserwacji. W ostatnim czasie zabezpieczono blisko 30 z nich.
* Materiał Partnera
Komentarze